T’ai Chi Ch’uan
ve Taoculuk
T’ai
Chi’ nin ne olduğunu anlayabilmek için Taoculuğun ne olduğunu biraz
bilmek gerekir. Taoculuk, Konfiçyusculuk ve Zen Budacılığı ile Çin
Kültürünün üçlü sac ayağını oluşturur. Taocu bilgeler binlerce yıl
önce, evren içinde insan olarak ve eylemimizle nerede durduğumuzu
sorgulamışlar. Doğayı
gözlemişler, doğa yasalarını anlamaya çalışmışlar. Doğanın
bir mesajı olduğunu görmüşler. Bu mesajın da insan yaşamına
taşınması gerektiğini, bu olmadığında sıkışmış, daralmış, mutluluğu
bir türlü yakalayamayan yaşamların ortaya çıkacağını vurgulamışlar.
Bu mesaj çok sade bir ifade ile şudur; davranışlarında sabırlı,
esnek ve yumuşak ol. Çevrenle, doğayla uyumlu, akarak yaşa. Sert
olan kırılır. Saldırgan yenilmeye mahkumdur.
|
Taocu
ustalar bu yüzden suyu kendilerine örnek seçmişlerdir. Yatağında
sabırla akan bir nehir kendisinden çok sert olan taşı, toprağı alır götürür. Sert kayaları
oyar, kanyonlar yaratır. Yumuşak olanın serti yenmesidir bu. Kurumuş
bir ağaç gövdesi düşünün. Sert bir rüzgar onu kırabilir. Oysa aynı
rüzgar, dallarını esnekliği ile kendisine bırakmış canlı, yaş bir
söğüt ağacına bir şey yapamaz. Yelkenini rüzgar yönüne göre doğru
açmış tekne hızla yol alır.
Çin’de
300 çeşit savaş sanatları yelpazesinin yumuşak yumruk ucunda yer
alan T’ai Chi, bu mesajı hareketlerine sindirmiştir. Yani
Taoculuk, T'ai Chi'nin kaynağı olmuştur. Bu yüzden
yalnızca sağlığımıza iyi gelen bir hareket sistemi değil,
olgunlaşma -bilgeleşme yoludur. Bir yaşama kalitesi yükseltme
yoludur. Hareketler daima döngüsel, yumuşak, görsel açıdan da çok
estetiktir. Bilge Lao Tse’nin 2500 yıl önce yazdığı, aktaracağımız
şu iki mesel herşeyi
özetliyor:
|
Üç Öğretmen
Ortada Buda, solda Konfiçyus ve sağda elinde T'ai Chi sembolü,
Yin-Yang motifi ile öğretisini sunan Lao Tse. |
|
insanoğlu
doğduğu zaman
yumuşaktır
ve zayıf
öldüğü
zaman sert ve güçlüdür
bin
bir tür dünyaya geldiğinde
yumuşaktırlar
ve ince
öldüklerinde
kuru ve katıdırlar
demek
sert ve güçlü yandaşıdır ölümün
yumuşak
ve zayıf yandaşıdır yaşamın
demek
güçlü ordu kazanamaz savaşı
sağlam
gövdeli ağaç kurtulamaz baltadan
güçlü
ve büyük olan yenilir
yumuşak
ve zayıf olan kazanır
mesel 76
|
su kadar yumuşak ve
zayıf şey yok
ama serti ve güçlüyü yenmede
üstüne yoktur onun
değişmez bu
zayıfın güçlüyü yendiğini
yumuşağın katıyı oyduğunu
göğün altında bilmeyen yoktur ya
yine de kimse uyamaz buna...
mesel 78
|
 |
Yin-Yang
|
Bu
sembol, YiN-YANG motifi, T’ai Chi sembolüdür Taoculuk da
T’ai Chi’nin kaynağıdır. Taoculuğun tüm varoluşa yaklaşımı
T’ai Chi’de harekete dönüşmüştür. Bu yüzden de T’ai
Chi ‘harekete dönüşmüş
bilgelik öğretisidir’
diyebiliriz.Taoculuk’da tüm varoluş BiR’i
, TAO’yu oluştururken
karşıtlıklara bölünmüştür. Kadın-erkek, sıcak-soğuk,
kutuplar (kuzey-güney), iyi-kötü, ışık-gölge. Biri tek başına
var olamaz. Karşıttırlar ama bir aradadırlar. Doğada zıtlar
bir arada, doğa yasaları ile uyum içinde bir arada
devinirler. Galiba sadece insan türü bu olağanüstü zincir içinde
artık arsızlık boyutunda uyumsuzlaşıyor. Doğanın diğer
varlıklarına verdiğimiz zarar bir yana, kendi türümüz
içinde uyumu ne kadar yakalayabiliyoruz ki? İşte bu T’ai
Chi sembolü, varoluştaki bölünmüşlüğün birliğini anlatır.
Tasavvuf
ve Taoculuk
Buraya
kadar anlatılanlarla, Anadolu tasavvuf felsefeleri ve Taoculuk
arasındaki yakın bağın varlığını görebiliriz. Eğer geçmiş
Anadolu yaşamı ile bir bağımız varsa, Taoculuk bize hiç
yabancı gelmeyecektir. Tasavvuf düşüncesine göre evren tek
bir varlıktır ve O, Tanrı'dır. Önce Tanrı vardı. Ancak
kendini, güzelliğini, iyiliğini görecek kimse yoktu. Kendini
görünür kılmak için "Ol" emrini verdi ve evren
oluştu. Bu yüzden varlıklar Tanrı'nın aynadaki görüntüsünden
birer parçadırlar, insan da. Peki öyleyse nedir bu çirkinlikler,
kötülükler, çiğlikler yaşamımızda? Tasavvuf düşüncesinin
yanıtı şöyle: Her şey kendi karşıtı ile anlaşılır. Kötü
yoksa, iyi anlaşılmaz. Soğuk yoksa, sıcak bilinmez. Evren, bütün
bu karşıtlıklarla "BİR'dir". Mevlevi'nin
Sema'sında, Bektaşi'nin Semah'ında dönerek varılmak istenen
O'dur. Parçanın, bütünün içinde olduğunu sezme çabasıdır
bu.
|
Eski
Anadolu kilimlerinde sıkça kullanılan, içiçe geçmiş
üçgenlerden oluşan “Kuzucuk” motifi bizim kültürümüzdeki
Yin-Yang’dır.
Kuzucuk
|
|
Tekrar
T'ai Chi'ye dönersek; Chi,
evrensel enerjidir.
T’ai Chi, ‘ en üst
seviye ‘gibi çevrilebilir. Ch’uan yumruk
anlamına gelir. Form içindeki hareketler karşımızda görünmeyen
bir partner ile mücadeleyi andırır. Ama bu mücadele derinliğine
karşı tarafı sezme çabasıdır. Karşılıklı uyumu, BİR
olma halini bulma çabasıdır. Taoculuğun bu
uygulaması ile doğayı, doğa yasalarını daha iyi
anlamaya çalışırız.
Bir
T'ai Chi ustasından şu sözü aktarmak, böyle bir
sistemi aktarırken sahip olunması gerekli yaklaşımı
anlatması açısından önemlidir:
“Biz
bu savunma tekniklerini başkalarını savurup atmak için
(zarar vermek amaçlı...) değil, ama bu harika prensipleri
arkadaşlarımızla birlikte yaşamak, paylaşmak için yapıyoruz.”
TUNG YING CHIEH (1888-1961)
Kimbilir
belki bir gün siz de bu ülkenin bir parkında, T’ai Chi
yaparken görülürsünüz…
Tüm
varoluş ile uyumlu, sağlıklı yaşam dileği ile…
|

|